De ruimte tussen wat we zien en wat we denken te weten

Een tijdje geleden viel er een klein pakketje bij mij door de brievenbus.

Er zat een gehaakte zonnebloem in.
Hij had de reis vanuit Duitsland gemaakt, gestuurd door een oud-collega en vriendin die ik al een tijd niet had gezien.

Het was een emotional support plant.

Ik moest glimlachen toen ik hem uitpakte. Grappig, attent en onmiskenbaar zij.
Maar wat me het meest raakte, was eigenlijk niet de zonnebloem.

Het was alles wat eraan vooraf was gegaan.
Door de jaren heen, en vooral in een periode waarin het leven ingewikkelder werd dan anders, bleef ze vragen hoe het met me ging.

Hoe gaat het met je?

Soms volgde er een gesprek. Soms bleef het bij een korte uitwisseling. En soms was ik waarschijnlijk helemaal niet zo goed in antwoorden.
Toch bleef ze vragen.

Niet opdringerig.
Zonder iets terug te verwachten.
En, voor zover ik kon merken, zonder van mijn stilte een conclusie te maken.

Ik heb daar sindsdien vaker aan gedacht.

Want wij mensen zijn opmerkelijk goed in het invullen van de lege plekken.

Iemand reageert niet op een bericht.
En hoewel het enige wat we feitelijk weten is dat diegene niet heeft gereageerd, ontstaat er al snel een verhaal.

Ze zijn niet geïnteresseerd.
Het kan ze niet genoeg schelen.
Blijkbaar vinden ze het niet belangrijk om me te zien.

Iemand is stil tijdens een vergadering en we besluiten dat diegene weinig bij te dragen heeft.
Iemand houdt afstand en we noemen diegene ongeïnteresseerd.
Iemand stelt lastige vragen en wordt negatief.
Iemand belt niet en geeft blijkbaar niet om ons.

We nemen gedrag waar en geven er betekenis aan.

En ergens onderweg kunnen we vergeten dat die betekenis van óns kwam.

Misschien komt dat doordat niet weten ongemakkelijk is.

Een verklaring geeft ons iets om ons aan vast te houden. Nieuwsgierigheid vraagt iets moeilijkers van ons: een beetje ruimte laten tussen wat we zien en wat we denken dat het betekent.

Beseffen dat onze interpretatie heel aannemelijk kan zijn, en toch niet klopt.

Ons afvragen: wat weet ik niet?

Er is een verschil tussen opmerken dat iemand stil is geworden en besluiten waarom.

Tussen afstand ervaren en weten waardoor die is ontstaan.
Tussen iemands gedrag zien en begrijpen wat er in diens werkelijkheid speelt.

En soms is er maar één vraag nodig om die afstand te overbruggen.

Hoe gaat het met je?
Ik heb al een tijdje niets van je gehoord. Is alles oké?
Help me het te begrijpen.

Natuurlijk betekent nieuwsgierig zijn niet dat we gedrag eindeloos moeten goedpraten. Soms is iemand echt niet geïnteresseerd. Soms is stilte een antwoord. Soms blijkt onze eerste interpretatie precies te kloppen.

Maar misschien hoeven we daar niet altijd te beginnen.
Misschien is nieuwsgierigheid wel een van de stilste vormen van zorg voor elkaar.

Want een vraag stellen zegt iets wat een aanname nooit kan zeggen:

Ik besef dat er iets kan zijn wat ik niet weet.

Het laat ruimte voor de werkelijkheid van de ander, naast die van onszelf.
En misschien betekent dat kleine zonnebloemetje daarom zoveel voor me.
Hij staat nu bij mij thuis, vrolijk en een tikje scheef, en heeft geen water of zonlicht nodig.
Een kleine herinnering aan iemand die niet precies hoefde te weten wat er aan de hand was om betrokken te blijven.

Ze bleef gewoon vragen. ♥️